НАҚШИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР ТАҲКИМИ ДАВЛАТДОРӢ, СУЛҲУ ВАҲДАТИ МИЛЛӢ
Дар раванди ташаккул ва таҳкими давлатдории миллии Тоҷикистон нақши ниҳодҳои сиёсӣ ва роҳбарияти давлат аҳамияти махсус дорад. Пас аз ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ Тоҷикистон ба марҳилаи мураккаби сиёсиву иҷтимоӣ ворид гардид. Дар чунин шароит масъалаи таъмини суботи сиёсӣ, ҳифзи тамомияти арзии кишвар, таҳкими сохторҳои давлатӣ ва фароҳам овардани заминаҳои мусоид барои рушди иқтисодиву иҷтимоӣ аз ҷумлаи вазифаҳои муҳимми давлат ба ҳисоб мерафт.
16 ноябр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҷлил карда мешавад. Ин сана ба рӯйдодҳои муҳими марбут ба ташаккули низоми президентии давлатдорӣ ва оғози марҳилаи нави рушди сиёсиву ҳуқуқии кишвар алоқаманд аст. Моҳияти ин рӯзро метавон дар доираи нақши институти президентӣ дар таҳкими давлатдорӣ, таъмини суботи сиёсӣ ва рушди низоми идоракунии давлатӣ баррасӣ намуд.
Яке аз масъалаҳои муҳимтарини таърихи муосири Тоҷикистон ба даст овардани сулҳу ваҳдати миллӣ мебошад. Дар натиҷаи музокироти байни тоҷикон ва қабули санадҳои дахлдор заминаҳои сиёсӣ ва ҳуқуқии барқарор гардидани сулҳу субот фароҳам оварда шуданд. Пас аз анҷоми низои дохилӣ масъалаи таҳкими ваҳдати миллӣ, барқарорсозии иқтисодиёт, рушди соҳаҳои иҷтимоӣ ва таъмини фаъолияти устувори институтҳои давлатӣ ба самти асосии сиёсати давлат табдил ёфт.
Дар давраи баъди истиқлолият дар Тоҷикистон сохторҳои асосии давлатдорӣ ва низоми ҳуқуқӣ марҳила ба марҳила ташаккул ёфтанд. Қабули Конститутсия, такмили қонунгузорӣ, рушди институтҳои давлатӣ ва фароҳам овардани заминаҳои ҳуқуқӣ барои фаъолияти ҷомеаи шаҳрвандӣ аз равандҳои муҳимми давлатсозӣ ба шумор мераванд. Ҳамзамон, масъалаҳои рушди иқтисодӣ, беҳтар намудани сатҳи зиндагии аҳолӣ, рушди маорифу илм, тандурустӣ ва таҳкими инфрасохтори мамлакат дар маркази сиёсати иҷтимоиву иқтисодии давлат қарор гирифтанд.
Дар сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ташаккули муносибатҳои дуҷониба ва бисёрҷониба бо давлатҳои ҷаҳон ва созмонҳои байналмилалӣ мавқеи муҳим дорад. Тоҷикистон бо истифода аз имкониятҳои дипломатӣ масъалаҳои марбут ба амният, истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ, тағйирёбии иқлим ва дигар масъалаҳои байналмилалиро дар сатҳи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ матраҳ менамояд. Иштироки фаъоли кишвар дар фаъолияти созмонҳои байналмилалӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.
Дар баробари масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, рушди фарҳанг ва ҳифзи мероси таърихию миллӣ низ яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлат мебошад. Бунёд ва рушди муассисаҳои фарҳангӣ, ҳифзи ёдгориҳои таърихӣ, тарғиби арзишҳои миллӣ ва таваҷҷуҳ ба мероси фарҳангии ниёгон барои таҳкими худшиносии миллӣ аҳамияти назаррас доранд. Ин раванд ба шинохти таъриху фарҳанги тоҷикон дар дохил ва хориҷи кишвар мусоидат менамояд.
Сулҳу ваҳдати миллӣ барои рушди устувори ҷомеа заминаи муҳим ба ҳисоб меравад. Таҷрибаи Тоҷикистон нишон медиҳад, ки ҳалли ихтилофҳои сиёсӣ тавассути музокирот ва созиш метавонад барои барқарор намудани суботи ҷомеа ва фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди минбаъдаи давлат замина гузорад. Аз ин рӯ, ҳифзи сулҳу субот, таҳкими ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтироми арзишҳои миллӣ вазифаи муҳимми ҷомеа ва давлат мебошад.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва афзоиши таҳдидҳои фаромиллӣ, аз ҷумла терроризм, экстремизм, тағйирёбии иқлим ва дигар мушкилоти глобалӣ, масъалаи таҳкими давлатдорӣ ва баланд бардоштани сатҳи маърифати сиёсиву ҳуқуқии шаҳрвандон аҳамияти бештар пайдо мекунад. Дар ин замина, ҷавонон ҳамчун қишри муҳими ҷомеа бояд дар рушди кишвар, ҳифзи арзишҳои миллӣ ва таҳкими суботи иҷтимоӣ саҳми фаъол дошта бошанд.
Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз нигоҳи таърихию сиёсӣ имконият фароҳам меорад, ки раванди ташаккули давлатдории муосири Тоҷикистон, нақши институти президентӣ, таҷрибаи сулҳофарӣ ва дастовардҳои даврони истиқлолият мавриди омӯзиши илмӣ ва таҳлилӣ қарор гиранд. Муҳим аст, ки ин масъалаҳо дар асоси далелҳои таърихӣ, санадҳои ҳуқуқӣ ва таҳқиқоти илмӣ баррасӣ шаванд.
Дар маҷмӯъ, давраи истиқлолияти давлатии Тоҷикистон бо равандҳои муҳими сиёсӣ, ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ тавъам буда, сулҳу ваҳдати миллӣ яке аз омилҳои асосии фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди минбаъдаи кишвар маҳсуб мешавад. Ҳифзи ин дастовардҳо, таҳкими қонуният, эҳтироми арзишҳои миллӣ ва иштироки масъулиятноки шаҳрвандон дар ҳаёти ҷомеа барои рушди устувори давлат аҳамияти калидӣ дорад.
Аз ин рӯ, таҷлили Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонад ҳамчун фурсати муносиб барои дарки таърихи давлатдории муосир, таҳлили дастовардҳои даврони истиқлолият ва муайян намудани вазифаҳои минбаъдаи ҷомеа дар самти таҳкими давлатдорӣ, сулҳу субот ва рушди миллӣ арзёбӣ гардад.
Ғанизода Н.Х. ходими илмии Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон