РӮЗИ ПАРЧАМИ ДАВЛАТИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ҲАМЧУН РАМЗИ ИСТИҚЛОЛ ВА ВАҲДАТИ МИЛЛИИ ТОҶИКОНИ ҶАҲОН

588474525_122261456912192650_5876974029462618131_n (1).jpg

Парчами давлатӣ яке аз рамзҳои муҳимми истиқлолу соҳибихтиёрии ҳар як давлат буда, таърих, фарҳанг, арзишҳои миллӣ ва ормонҳои мардумро таҷассум менамояд. Барои мардуми тоҷик Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон на танҳо матои дорои рангҳои муайян, балки рамзи давлатдории мустақил, ифтихори миллӣ, ваҳдату ҳамдигарфаҳмӣ ва талош барои ояндаи ободу осоишта мебошад. Ҳамасола 24 ноябр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун Рӯзи Парчами давлатӣ таҷлил мегардад. Ин сана барои арҷгузорӣ ба яке аз муқаддасоти миллӣ, омӯзиши таърихи рамзҳои давлатӣ ва таҳкими ҳисси худшиносиву ватандӯстӣ аҳаммияти махсус дорад.

Таърихи парчам дар тамаддуни башарӣ аз замонҳои қадим сарчашма гирифта, мардумон онро ҳамчун нишонаи соҳибихтиёрӣ, муттаҳидӣ ва шинохти гурӯҳҳои иҷтимоиву сиёсӣ истифода мебурданд. Дар таърихи халқи тоҷик низ парчам ва дирафш ҷойгоҳи хос доштанд. Аз ҷумла, «Дирафши Ковиёнӣ» дар ривоятҳои таърихиву адабии форсу тоҷик ҳамчун рамзи мубориза барои адолат, озодӣ ва давлатдорӣ ёд мешавад. Ин мероси таърихӣ нишон медиҳад, ки рамзҳои парчаммонанд дар шуури таърихии мардум бо мафҳумҳои ҷасорат, ҳимояи Ватан ва муттаҳидии ҷомеа пайванди дерина доранд.

Пас аз ба даст овардани Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 1991 зарурати муайян намудани рамзҳои давлатии кишвар, ки соҳибихтиёрӣ ва ҳувияти миллиро ифода кунанд, ба миён омад. 24 ноябри соли 1992 дар Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Парчами давлатии кишвар қабул гардид. Ин рӯйдод дар марҳалаи ташаккули давлатдории мустақили тоҷикон аҳаммияти таърихӣ дошт, зеро парчами нав рамзи расмии давлати соҳибистиқлол ва ифодагари идомаи роҳи таърихии миллати тоҷик гардид. Баъдан, бо мақсади гиромидошти ин рамзи давлатӣ ва баланд бардоштани ҳисси эҳтироми шаҳрвандон ба он, 24 ноябр ҳамчун Рӯзи Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҷлил карда мешавад.

Парчами давлатии Тоҷикистон аз се рахи уфуқии сурх, сафед ва сабз иборат буда, дар қисми марказии он тоҷ ва ҳафт ситора ҷой гирифтаанд. Ҳар яке аз ин унсурҳо дар тафсирҳои маъмули рамзшиносии миллӣ маънои хос дорад. Ранги сурхро бо ҷасорат, мубориза барои озодӣ ва фидокорӣ, ранги сафедро бо покӣ, сулҳ ва нияти нек, ранги сабзро бо табиат, сарсабзӣ, ободонӣ ва шукуфоӣ пайванд медиҳанд. Тоҷ ҳамчун рамзи давлатдорӣ ва соҳибихтиёрӣ маънидод мешавад. Ҳафт ситора низ дар фарҳанги тоҷикон дорои маъноҳои рамзӣ буда, аксаран бо саодат, камол ва ормонҳои нек алоқаманд карда мешаванд. Ин тафсирҳо мазмуни фарҳангиву маънавии парчамро ғанӣ гардонида, онро ба яке аз рамзҳои шинохтаи ҳувияти миллии тоҷикон табдил медиҳанд.

Мақоми Парчами давлатӣ дар низоми ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Конститутсия ва қонунгузории кишвар муайян гардидааст. Мувофиқи моддаи 3-и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Парчам, Нишон ва Суруди миллӣ рамзҳои давлатии Тоҷикистон мебошанд. Эҳтиром ба ин рамзҳо яке аз нишонаҳои эҳтиром ба истиқлоли давлат, таърихи миллӣ ва арзишҳои умумимиллӣ ба ҳисоб меравад. Парчами давлатӣ дар биноҳои мақомоти ҳокимияти давлатӣ, муассисаҳои таълимӣ, намояндагиҳои дипломатӣ ва дигар ҷойҳои пешбининамудаи қонунгузорӣ барафрохта мешавад. Ҳузури он дар чорабиниҳои расмӣ, мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ ва ҳамоишҳои фарҳангиву илмӣ соҳибихтиёрии давлат ва ҳузури Тоҷикистонро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ таҷассум менамояд.

Парчами миллӣ дар тарбияи маънавию ахлоқии ҷомеа, бахусус насли ҷавон, низ нақши муҳим дорад. Эҳтиром ба он бояд на танҳо дар рӯзҳои ид, балки дар муносибати ҳаррӯзаи шаҳрвандон ба Ватан, забони давлатӣ, таъриху фарҳанг ва мероси ниёгон зоҳир гардад. Барои ҷавонон донистани таърихи қабули Парчами давлатӣ, мазмуни рамзҳои он ва аҳаммияти ҳуқуқии ин муқаддасоти миллӣ имконият медиҳад, ки ҳисси худшиносӣ, масъулияти шаҳрвандӣ ва эҳтиром ба арзишҳои давлатдорӣ бештар ташаккул ёбад. Дар муассисаҳои таълимӣ баргузор намудани дарсҳои маърифатӣ, озмунҳои эҷодӣ, конференсияҳо ва чорабиниҳои фарҳангӣ ба густариши донишҳои таърихию ҳуқуқӣ ва таҳкими ҳисси ватандӯстӣ мусоидат менамояд.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ, ки робитаҳои фарҳангӣ ва иттилоотии байни кишварҳо пайваста густариш меёбанд, ҳифзи ҳувияти миллӣ ва эҳтиром ба рамзҳои давлатӣ аҳаммияти бештар пайдо мекунад. Парчам ҳамчун рамзи ягонагии давлат метавонад намояндагони қишрҳои гуногуни ҷомеаро дар атрофи арзишҳои муштараки миллӣ муттаҳид созад. Албатта, маънои аслии ин рамз танҳо дар барафрохтани он ифода намеёбад, балки дар амалҳои созанда, риояи қонун, ҳифзи сулҳу субот, эҳтироми ҳамдигар ва саҳмгузорӣ дар ободии Ватан таҷассум меёбад.

Ҳамин тариқ, 24 ноябр — Рӯзи Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон — санаи муҳимми таърихиву фарҳангӣ буда, моро ба эҳтироми истиқлоли давлатӣ, омӯзиши таърихи миллӣ ва арҷгузорӣ ба рамзҳои давлатдорӣ ҳидоят менамояд. Парчами миллӣ таҷассумгари соҳибихтиёрӣ, ҳувияти тоҷикон ва ормонҳои нек барои ояндаи кишвар мебошад. Ҳифзи мақому эҳтироми он вазифаи ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон буда, аз донистани таърих, риояи қонун ва масъулияти шахсӣ дар назди ҷомеа оғоз меёбад. Бигзор Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамеша рамзи сулҳу ваҳдат, сарбаландии миллӣ, ободонӣ ва умед ба ояндаи дурахшони Тоҷикистони соҳибистиқлол бошад.

Муаллиф: Аюбов Д. Қ. — ходими илмии Институти астрофизикаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон

reader loved this